Goed luisteren

Ds. Chantal Schaap

kb2016-10-01Luisteren  is  niet  vanzelfsprekend,  beluisterd  worden evenmin.
Luisteren is oefening in afstemmen op elkaar.
Luisteren is langzaam opengaan:
een mens is niet open, maar kan open gaan.
De  vreugde  van  het  luisteren  is  dat  je  je  openstelt voor elkaar,
het is de vreugde van je gezien en gehoord voelen.
Goed luisteren is moeilijk en zeldzaam; het is uitzonderlijk als je iemand ontmoet die goed naar jou luistert.  Iemand  die  ruimte  heeft  om  te  luisteren  naar jouw  onrust,  jouw  vreugde,  jouw  inspiratie,  jouw zoeken.
Misschien  vinden  we  het  heel  normaal  en  vanzelfsprekend  om  te  luisteren  naar  onszelf,  naar  elkaar. Toch  blijkt  goed  luisteren  vaak  eerder  uitzondering dan regel. Dagelijks hebben velen mensen het gevoel geen  gehoor  te  vinden.  Denk  aan  kinderen,  burgers in  een  land,  werknemers  en  ga  zo  maar  door.  Het maakt  duidelijk  dat  luisteren  wederkerigheid  nodig heeft, hoor en wederhoor. Het moet van twee kanten komen, alleen zo kan er ruimte zijn om goed te luisteren en de ander te verstaan. Luisteren is niet alleen tijd  nemen  en  tijd  maken,  maar  ook  jezelf   leeg  maken,  je  openstellen,  zodat  de  ander  binnen  kan  komen. We kunnen soms zo druk zijn vanbinnen dat er bijna geen ruimte meer is voor de ander. Soms moet je eerst luisteren naar jezelf  om weer naar een ander te kunnen luisteren.
Wanneer  we  naar  iemand  luisteren,  we  horen  de woorden  die  gesproken  worden,  begrijpen  we  nog niet  altijd  wat  iemand  zegt.  Het  is  soms  nodig  om ‘achter de woorden te horen’, om tussen de regels door te luisteren.
Dat komen we ook regelmatig tegen in de Bijbel. We horen of  lezen de woorden die Jezus spreekt, maar we begrijpen het niet meteen. Er zit meer achter, we worden uitgedaagd om verder te kijken, om ‘achter de woorden te horen’. De betekenis van zijn woorden ligt soms wat meer verscholen en er zijn meerdere manieren om zijn woorden te interpreteren.
Jezus  nodigt  ons  uit  om  aan  zijn  voeten  te  zitten  en  te  luisteren  naar  zijn woord. Maar niet alleen om te luisteren naar zijn woord, maar ook om te luisteren naar het verhaal dat onze naaste ons wil vertellen.  Om te luisteren naar elkaars vreugde en plezier, verdriet en ellende, om samen te delen, aandacht te hebben  voor  elkaar. Jezus geeft ons zelf  het  voorbeeld door te  luisteren naar mensen die niet gehoord worden, door te  kijken naar mensen die niet gezien worden. Juist die mensen krijgen zijn aandacht en geeft hij de ruimte. Luisteren is een werkwoord. Het vraagt ontspanning en inspanning. Goed luisteren is hard werken, dat de ander goed doet, dat de ander recht doet.
Als christen willen wij Jezus’ voorbeeld volgen en luisteren wij steeds opnieuw naar zijn Woord. Niet alleen op zondag in de kerk, maar ook als we zelf  lezen uit de Bijbel of  met elkaar in gesprek gaan over zijn boodschap. Want zijn verhaal, zijn Woord, mag gehoord worden. Wij mogen het doorvertellen aan een ieder die er goed naar wil luisteren.

Naar Marinus van den Berg, De vreugde van het luisteren, Uitgeverij Ten Have, 2013