Zoeken naar verbondenheid, niet altijd zo gemakkelijk

Ds Chantal Schaap


KB2015.05-01Onlangs verscheen er een boek over de protestanten in Frankrijk vanaf 1787 tot aan vandaag de dag: Dictionnaire biographique des protestants français de 1787 à nos jours, onder redactie van Patrick Cabanel en André Encrevé. Het is het eerste deel van een soort encyclopedie over het Franse protestantisme, een naslagwerk voor iedereen die geïnteresseerd is in deze geschiedenis. Een compleet naslagwerk moet het worden, dat sinds 1840-1850 niet meer verschenen is rond dit thema.

Waarom nu juist vanaf 1787? De auteurs van het boek geven aan dat in dit jaar de officiële erkenning van het protestantisme in Frankrijk tot stand kwam. Protestanten werden door het regime voor het eerst als officieel, volledig frans beschouwd en niet langer alleen als een verboden minderheid, die vervolgd moest worden. Het begin van de tolerantie van protestanten in Frankrijk.


Het boek werpt een helder en nieuw licht op de geschiedenis van protestanten in Frankrijk. Het maakt eveneens duidelijk dat protestanten nog steeds een kleine minderheid vormen in Frankrijk, waar niet zoveel over bekend en over geschreven is.

Als Nederlandse protestanten in Frankrijk zijn wij een zeer kleine minderheid. Maar zijn wij als protestanten nu echt zo anders? Of is het beter om te zoeken naar dat wat ons verbindt met elkaar in plaats van dat wat ons scheidt van elkaar? Er zijn vele religieuze tradities, waarvan het protestantisme er een is. Dat is in Frankrijk niet anders dan in Nederland. Het zelfs niet eens mogelijk om alle protestanten onder één noemer te scharen. Daar zijn genoeg voorbeelden van in Nederland, maar ook hier in Frankrijk.

Als Nederlandse protestantse gemeente proberen we samenwerking te zoeken met onze Franse protestantse broeders en zusters, maar dat blijkt niet altijd zo soepel te verlopen. Niet eens zozeer vanwege een mogelijke taalbarrière, of verschillen in theologische opvattingen. Het zit veel meer in de gewoonten en gebruiken, de omgangsvormen in Frankrijk, waar wij als Nederlanders niet aan gewend zijn en ook moeilijk aan gewend blijken te raken. De Nederlandse normen en waarden als het gaat om communicatie en omgangsvormen zijn diep geworteld. ‘Afspraak is afspraak!’ Helderheid, duidelijkheid en punctualiteit zijn zeer belangrijk voor Nederlanders. Iets waar de Fransen minder aan hechten. Ze nemen het vaak niet zo nauw. Een uitdrukking als “iets met de Franse slag doen” blijkt daadwerkelijk ergens op gebaseerd te zijn, zo leer ik meer en meer. Bovendien zijn wij Nederlanders veel te direct in onze communicatie en dat maakt dat je de Fransen al snel op de kast hebt zitten, als je niet oppast. Uiteraard vaak onbedoeld!

We zoeken naar samenwerking, naar verbondenheid met andere christenen, maar die wegen zijn niet altijd gemakkelijk te bewandelen. Het stelt ons voor uitdagingen, die soms leiden tot mooie initiatieven en soms helaas tot frustraties en irritaties.

Is er iets belangrijkers dan verbondenheid?

We zijn allemaal onafhankelijke en zelfstandige individuen. We zorgen voor onszelf en lijken niemand nodig te hebben. En toch heeft ieder mens behoefte aan verbondenheid met iets of iemand: ergens bijhoren, er toe doen voor een ander, niet alleen op de wereld zijn, maar een warme relatie hebbende met iets of iemand. Onze religie en onze tradities verbinden ons, maar is dat genoeg voor een goede samenwerking? Het blijft zoeken naar een gulden middenweg. Als gemeente van Christus zijn we geroepen te zoeken naar die verbondenheid, zo willen wij leven, zoekende naar wegen om te gaan met elkaar. We hebben elkaar nodig, gaan een uitdaging niet uit de weg en geven niet snel op. Misschien is dat ook wel die Nederlandse inborst die ons niet in de steek laat.